{"id":3803,"date":"2020-03-07T08:52:03","date_gmt":"2020-03-07T07:52:03","guid":{"rendered":"http:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/?p=3803"},"modified":"2020-03-07T08:52:04","modified_gmt":"2020-03-07T07:52:04","slug":"sroda-popielcowa-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wielki-post\/sroda-popielcowa-3\/","title":{"rendered":"\u015aroda Popielcowa"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Jest\nkuriozalnym zjawiskiem fakt, \u017ce \u015aroda Popielcowa pocz\u0105tkuj\u0105ca okres Wielkiego\nPostu w Ko\u015bciele katolickim, mimo i\u017c nie jest dniem w kt\u00f3rym obowi\u0105zkowo winno\nsi\u0119 by\u0107 w ko\u015bciele, jest chyba najbardziej po\u017c\u0105danym przez katolik\u00f3w dniem, w\nkt\u00f3rym ich nie mo\u017ce tam zabrakn\u0105\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Staraj\u0105\nsi\u0119 oni niemal za wszelk\u0105 cen\u0119 przyby\u0107 do ko\u015bcio\u0142a, by da\u0107 sobie posypa\u0107 g\u0142ow\u0119\npopio\u0142em, jakby to by\u0142 jaki\u015b konieczny rytua\u0142, bez kt\u00f3rego nie mo\u017cna wyobrazi\u0107\nsobie pocz\u0105tku okresu Wielkiego Postu, kt\u00f3ry si\u0119 tym dniem rozpoczyna.\nDuszpasterze do ko\u0144ca nie mog\u0105 zrozumie\u0107 tego zjawiska, tak szczeg\u00f3lnie\npowszechnego w\u015br\u00f3d ludno\u015bci latynoskiej, ale nie tylko. Z jednej strony jest to\nwidoczny znak skutecznej pracy wcze\u015bniejszych pokole\u0144 ksi\u0119\u017cy, wyczulaj\u0105cych\nkatolik\u00f3w na dzia\u0142anie \u0142aski Bo\u017cej i potrzeb\u0119 osobistego podj\u0119cia pokuty i\npostu, kt\u00f3ry si\u0119 wyra\u017ca poprzez gest posypania g\u0142owy popio\u0142em. Z drugiej jednak\nstrony, wida\u0107 \u017ce jest to jeszcze cz\u0119sto tylko pusty, niczym magiczny znak, za\nkt\u00f3rym nie id\u0105 \u017cadne konkretne czyny. Tym smutniejszy jest on, gdy zaraz potem\nw pierwsz\u0105 niedziel\u0119 Wielkiego Postu wcale nie wida\u0107 wi\u0119cej ludzi w ko\u015bciele.\nTrudno odgadn\u0105\u0107 przyczyn\u0119 takiego stanu rzeczy, pewnie jest nim zwyczajne\nlenistwo duchowe. Jedno jest pewne, nie mo\u017cna ustawa\u0107 w cierpliwym t\u0142umaczeniu\nludziom znaczenia tego dnia i gestu. Najlepiej wida\u0107 go na tle historii jego\npowstania.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>W kontek\u015bcie\nWielkiego Postu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Instytucja \u015arody Popielcowej powstawa\u0142a stopniowo wraz z rozwojem okresu\nWielkiego Postu, kt\u00f3ry kszta\u0142towa\u0142 si\u0119 z zwi\u0105zku ze \u015bwi\u0119tami paschalnymi. Jak\nzauwa\u017caj\u0105 historycy liturgii, pierwotnie Wielki Post trwa\u0142 40 dni, id\u0105c za\nsugesti\u0105 symboliki czterdziestki z Pisma \u015awi\u0119tego, obejmuj\u0105c wtedy dzie\u0144\nWielkiego Pi\u0105tku i Wielkiej Soboty, a wi\u0119c nieca\u0142e dwa dni przed\nzmartwychwstaniem Pa\u0144skim. S\u0142u\u017cy\u0142 tym samym za bezpo\u015brednie przygotowanie\nduchowe i fizyczne do \u015awi\u0105t Paschalnych (Ireneusz i Tertulian). W III wieku\nobchodzi si\u0119 ju\u017c w ramach postu ca\u0142y tydzie\u0144. Na pocz\u0105tku IV wieku znany by\u0142\nju\u017c post czterdziestodniowy na wz\u00f3r poszcz\u0105cego Jezusa na pustyni, nazywany po\n\u0142acinie Quadragesima (Atanazy, Cyryl Jerozolimski). Na Wschodzie obchodzono go\nprzez osiem tygodni wykluczaj\u0105c soboty i niedziele. Od VI wieku w Rzymie\nrozpoczynano post sze\u015b\u0107 tygodni przed Wielkanoc\u0105 do\u0142\u0105czaj\u0105c do\u0144 w 604 r. cztery\nbrakuj\u0105ce dni odliczone przez niedziele, kt\u00f3re z natury maj\u0105c charakter\n\u015bwi\u0105teczny nie podpada\u0142y pod post (Grzegorz Wielki). Wtedy w\u0142a\u015bnie wyznaczono\n\u015brod\u0119 przesuwaj\u0105c j\u0105 z niedzieli (caput ieiunii) jako pocz\u0105tek Wielkiego Postu.\nW 1091 r., id\u0105c za postanowieniami synodu w Benewencie, przyj\u0105\u0142 si\u0119 zwyczaj\nposypywania g\u0142\u00f3w popio\u0142em w \u015brod\u0119 rozpoczynaj\u0105c\u0105 Wielki Post upowszechniony\nnast\u0119pnie w ca\u0142ym Ko\u015bciele przez papie\u017ca Urbana II w 1099. Od tej pory nazywa\nsi\u0119 j\u0105 te\u017c oficjalnie \u015arod\u0105 Popielcow\u0105 lub Popielcem. Jaka taka zosta\u0142a ona\nostatecznie uprawomocniona w 1570 roku, po reformie liturgicznej Soboru\nTrydenckiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dlaczego \u015aroda\n\u201ePopielcowa\u201d?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017ce niejednego zastanawia\u0107 sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142a praktyka posypywania g\u0142\u00f3w\npopio\u0142em i dlaczego skojarzono j\u0105 w\u0142a\u015bnie ze \u015arod\u0105 Popielcow\u0105? Wzi\u0119\u0142a si\u0119 ona z\nchrze\u015bcija\u0144skiej praktyki pokutnej, jak\u0105 od V w. rozpoczynano okres Wielkiego\nPostu, w poprzedzaj\u0105cy niedziel\u0119 poniedzia\u0142ek, a od 604 r. w \u015brod\u0119. Mia\u0142 bowiem\nwtedy miejsce sakrament pokuty publicznej. By\u0142 to swoisty obrz\u0119d wyp\u0119dzania\npublicznych pokutnik\u00f3w z ko\u015bcio\u0142a. Po odbytej spowiedzi publicznej pokutnicy\nwychodzili przed ko\u015bci\u00f3\u0142, gdzie biskup z prezbiterami sypa\u0142 na ich g\u0142owy popi\u00f3\u0142\nparafrazuj\u0105c s\u0142owa z Ksi\u0119gi Rodzaju: \u201ePami\u0119taj cz\u0142owiecze, \u017ce jeste\u015b prochem i\nw proch si\u0119 obr\u00f3cisz; czy\u0144 pokut\u0119, aby\u015b mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d (3,19). Po czym\nkropiono ich wod\u0105 \u015bwiecon\u0105 oraz ich szaty pokutne, kt\u00f3re oni przywdziewali na\nca\u0142y okres Wielkiego Postu. Wtedy padali twarz\u0105 na ziemi\u0119, a zgromadzony lud w\nko\u015bciele \u015bpiewa\u0142 nad nimi Litani\u0119 do Wszystkich \u015awi\u0119tych; w ko\u0144cu wyp\u0119dzano ich\nz ko\u015bcio\u0142a jak Adama i Ew\u0119 z raju. W X wieku do publicznych pokutnik\u00f3w zacz\u0119li\ndo\u0142\u0105cza\u0107 r\u00f3wnie\u017c inni wierni zgromadzeni w ko\u015bciele, kt\u00f3rzy tak\u017ce uwa\u017cali si\u0119\nza grzesznik\u00f3w i chcieli pokutowa\u0107. St\u0105d Ko\u015bci\u00f3\u0142 (papie\u017c Urban II), wychodz\u0105c\nnaprzeciw coraz bardziej rozpowszechniaj\u0105cej si\u0119 praktyce zaleci\u0142 na soborze w\nBenewencie (1091) praktykowanie obrz\u0119du posypania g\u0142\u00f3w popio\u0142em w \u015brod\u0119\nrozpoczynaj\u0105c\u0105 Wielki Post wszystkim wiernym. Praktyka ta nast\u0119pnie przyj\u0119\u0142a\nsi\u0119 w ca\u0142ym Ko\u015bciele od 1099 r.; wtedy te\u017c sama \u015broda przyj\u0119\u0142a nazw\u0119 \u015arody\nPopielcowej. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dlaczego i sk\u0105d\npopi\u00f3\u0142 w liturgii \u015arody Popielcowej?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Stosowano popi\u00f3\u0142 do posypania ni\u0105 g\u0142\u00f3w, poniewa\u017c bazowano na starym\nzwyczaju znanym w wielu staro\u017cytnych religiach, jak w Egipcie, Grecji czy u\nArab\u00f3w. Wsz\u0119dzie tam by\u0142 on znakiem \u017ca\u0142oby i pokuty. Zwyczaj ten, id\u0105c zreszt\u0105\nza d\u0142ugowiekow\u0105 tradycj\u0105 \u017cydowsk\u0105, by\u0142 r\u00f3wnie\u017c znany i stosowany w\nchrze\u015bcija\u0144stwie, cho\u0107 wyra\u017ane jego \u015blady w liturgii spotykamy dopiero w VIII w.\nPierwsze \u015bwiadectwa o \u015bwi\u0119ceniu popio\u0142u pochodz\u0105 z X w., a papie\u017c Urban II\nwprowadzi\u0142 zwyczaj posypywania nim g\u0142\u00f3w w 1091 na wspomnianym soborze w\nBenewencie. W tym te\u017c czasie ustalono, \u017ce sam popi\u00f3\u0142 ma pochodzi\u0107 z palm\npo\u015bwi\u0119conych w Niedziel\u0119 M\u0119ki Pa\u0144skiej (Palmow\u0105) poprzedniego roku. W ten\nspos\u00f3b utrzymano \u015bci\u015blejszy zwi\u0105zek \u017ca\u0142oby i nawr\u00f3cenia z liturgi\u0105 m\u0119ki i\n\u015bmierci Jezusa Chrystusa oraz z tymi samymi lud\u017ami, kt\u00f3rzy w nich uczestnicz\u0105.\nSam popi\u00f3\u0142 wed\u0142ug \u017cydowsko-chrze\u015bcija\u0144skiej tradycji symbolizuje znikomo\u015b\u0107,\nprzemijalno\u015b\u0107, \u015bmiertelno\u015b\u0107, \u017ca\u0142ob\u0119, b\u00f3l i u\u0142omno\u015b\u0107 \u017cycia ludzkiego; cho\u0107 z\ndrugiej strony, w zwi\u0105zku z Chrystusem jest on te\u017c znakiem oczyszczenia,\nodrodzenia i zmartwychwstania, jako \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 cz\u0142owieka z prochu ziemi i\nodrodzi\u0142 go w Chrystusie do nowego \u017cycia. St\u0105d nieprzypadkowy dob\u00f3r s\u0142\u00f3w\ntowarzysz\u0105cych posypaniu g\u0142\u00f3w popio\u0142em: \u201eprochem jeste\u015b i w proch si\u0119\nobr\u00f3cisz\u201d, lub zach\u0119ta do nawr\u00f3cenia w Chrystusie, by otrzyma\u0107 nowe \u017cycie\n\u0142aski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jest kuriozalnym zjawiskiem fakt, \u017ce \u015aroda Popielcowa pocz\u0105tkuj\u0105ca okres Wielkiego Postu w Ko\u015bciele katolickim, mimo i\u017c nie jest dniem w kt\u00f3rym obowi\u0105zkowo winno si\u0119 by\u0107 w ko\u015bciele, jest chyba najbardziej po\u017c\u0105danym przez katolik\u00f3w dniem, w kt\u00f3rym ich nie mo\u017ce tam zabrakn\u0105\u0107. Staraj\u0105 si\u0119 oni niemal za wszelk\u0105 cen\u0119 przyby\u0107 do ko\u015bcio\u0142a, by da\u0107 sobie posypa\u0107 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-3803","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wielki-post"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3803"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3804,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3803\/revisions\/3804"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3803"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3803"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3803"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}