{"id":155,"date":"2012-07-04T09:16:14","date_gmt":"2012-07-04T07:16:14","guid":{"rendered":"http:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/?page_id=155"},"modified":"2012-07-04T09:17:38","modified_gmt":"2012-07-04T07:17:38","slug":"koscioly-parafialne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/koscioly-parafialne\/","title":{"rendered":"Ko\u015bcio\u0142y parafialne"},"content":{"rendered":"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny stoi aktualnie w \u015brodku wsi, kiedy\u015b w jej wschodniej cz\u0119\u015bci, na tym samym miejscu, na kt\u00f3rym w dawnych stuleciach sta\u0142y ju\u017c co najmniej dwa przyszowickie ko\u015bcio\u0142y. Pierwszy zosta\u0142 wzniesiony na prze\u0142omie XIII i XIV wieku. By\u0142y to trudne czasy. Dwukrotnie Tatarzy naje\u017cd\u017cali na Ziemi\u0119 \u015al\u0105sk\u0105. Spustoszyli Bytom, Miko\u0142\u00f3w i okolice. W tych to czasach cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miast podbitych przez Tatar\u00f3w ucieka\u0142a z pewno\u015bci\u0105 do okolicznych las\u00f3w tworz\u0105c zal\u0105\u017cki przysz\u0142ych wsi.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Po odej\u015bciu Tatar\u00f3w (1260 r.) zaczynaj\u0105 si\u0119 lata spokoju, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 wsiom szybko si\u0119 rozwija\u0107 i bogaci\u0107, zwi\u0119kszaj\u0105c tym samym zasobno\u015b\u0107 ich w\u0142a\u015bcicieli. W powstaj\u0105cych wioskach, a tworzy\u0142y si\u0119 one g\u0142\u00f3wnie na prawie niemieckim, w\u0142a\u015bciciel zobowi\u0105zany by\u0142 do wydzielenia gruntu przeznaczonego na cele ko\u015bcielne. Lokacja Przyszowic nast\u0119puje na prze\u0142omie XIII i XIV w. na obszarze 40 \u0142an\u00f3w flamandzkich, co by\u0142o r\u00f3wnowa\u017cne 676 hektarom. Przyszowice sta\u0142y si\u0119 samodzieln\u0105 parafi\u0119, kt\u00f3ra wp\u0142aca\u0142a do kasy ko\u015bcielnej „\u015bwi\u0119topietrze” w wysoko\u015bci 2 skojc\u00f3w tj. 4 srebrnych groszy. Parafi\u0119 przypisano do dekanatu gliwickiego.<\/span><\/p>\n

Wybudowanie ko\u015bcio\u0142a by\u0142o nobilitacj\u0105 wsi. Do wsi trafia\u0142 ksi\u0105dz, kt\u00f3ry w tych czasach by\u0142 wyroczni\u0105 w sprawach wiary, wiedzy, kultury i obyczaj\u00f3w.<\/span><\/p>\n

O pierwszym przyszowickim ko\u015bciele brak jest jakichkolwiek informacji. Mo\u017ce do tego przyczyni\u0142 si\u0119 po\u017car probostwa, jaki mia\u0142 miejsce w XVII wieku. Wszelkie dokumenty spali\u0142y si\u0119 w czasie po\u017cogi. Podania m\u00f3wi\u0105, \u017ce pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Przyszowicach by\u0142 murowany i zosta\u0142 zbudowany na „niewielkim wzniesieniu”. Z tego ko\u015bcio\u0142a pozosta\u0142 prawdopodobnie tryptyk – rze\u017aba w drewnie przedstawiaj\u0105ca Madonn\u0119 z Dzieci\u0105tkiem i \u015bw. Biskupa (Miko\u0142aja) we wn\u0119ce. Jest ona datowana na 1410 r.<\/span><\/p>\n

W roku 1447 w spisie sporz\u0105dzonym przez diecezj\u0119 wroc\u0142awsk\u0105 w zwi\u0105zku z poborem „\u015bwi\u0119topietrza” stwierdzono, \u017ce ca\u0142a diecezja zosta\u0142a podzielona na 12 dekanat\u00f3w. Przyszowice zosta\u0142y wymienione w dekanacie gliwickim. Zapis podaje, \u017ce Przyszowice posiada\u0142y sw\u00f3j ko\u015bci\u00f3\u0142 i by\u0142y samodzieln\u0105 parafi\u0105, kt\u00f3r\u0105 zamieszkiwa\u0142o oko\u0142o 150 podatnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Losy pierwszego ko\u015bcio\u0142a nie s\u0105 znane. Wybudowany przed rokiem 1300 na pocz\u0105tku XVI wieku mia\u0142 ju\u017c przesz\u0142o 200 lat. Jego stan musia\u0142 pozostawia\u0107 wiele do \u017cyczenia. Z tych te\u017c wzgl\u0119d\u00f3w zosta\u0142 zapewne rozebrany, a na jego miejscu rodzina Przyszowskich wybudowa\u0142a nowy, murowany ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny.<\/span><\/p>\n

O drugim ko\u015bciele z protoko\u0142\u00f3w wizytacyjnych wiemy, \u017ce by\u0142 murowany i wspaniale ozdobiony o\u0142tarzami i obrazami przez s\u0142yn\u0105c\u0105 ze swej ofiarno\u015bci szlacheck\u0105 rodzin\u0119 Przyszowskich. W g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu by\u0142 obraz \u015bw. Miko\u0142aja. Wygl\u0105dem swym m\u00f3g\u0142 przypomina\u0107 istniej\u0105cy do tej pory ko\u015bci\u00f3\u0142 w Bujakowie, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybudowany w 1500 r.<\/span><\/p>\n

Ta wspania\u0142a na owe czasy \u015bwi\u0105tynia zostaje przypuszczalnie zdewastowana w czasie wojny 30-letniej (1618 – 1648). \u015al\u0105sk pustosz\u0105 wtedy armia protestancka Ernesta Mansfelda oraz wojska cesarskie Albrechta Wallensteina (1626-1627). Wojska Mansfelda otaczaj\u0105 Gliwice (1626). Jego \u017co\u0142dacy pl\u0105druj\u0105 i grabi\u0105 okoliczne wsie.<\/span><\/p>\n

Po zako\u0144czeniu wojny z wypalonego i ograbionego, wspania\u0142ego ko\u015bcio\u0142a pozostaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie ruiny. Ocala\u0142y jedynie murowana zakrystia z uszkodzonym roma\u0144skim sklepieniem i kaplica, kt\u00f3r\u0105 wybudowa\u0142 z my\u015bl\u0105 o sobie Piotr Przyszowski. O tych dw\u00f3ch zachowanych obiektach wspominaj\u0105 wizytacje z 1679 r., 1687 r. i 1719 r. Uratowano niekt\u00f3re przedmioty z wyposa\u017cenia ko\u015bcio\u0142a.<\/span><\/p>\n

Przyszowice nie pozostaj\u0105 d\u0142ugo bez ko\u015bcio\u0142a. W latach 50-tych XVII w. usuni\u0119to, a mo\u017ce pozostawiono na miejscu gruz z murowanego ko\u015bcio\u0142a, przez co powsta\u0142 ma\u0142y pag\u00f3rek i wybudowano na nim nowy, tym razem drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142, pozostawiaj\u0105c \u015bw. Miko\u0142aja, jako patrona ko\u015bcio\u0142a. By\u0142 to na ten czas jedyny ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany z murowan\u0105 zakrysti\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 szeroki na 14 i d\u0142ugi na 30 \u0142okci z 6 oknami i 2 drzwiami, posiada\u0142 bogato rze\u017abione i szczerym z\u0142otem oz\u0142ocone o\u0142tarze oraz obrazy znanych mistrz\u00f3w. Darczy\u0144cy tego\u017c ko\u015bcio\u0142a zostali uwiecznieni na o\u0142tarzu bocznym, gdzie widniej\u0105 ich herby rodowe. Opis i wymiary ko\u015bcio\u0142a podane przez wizytatora s\u0105 identyczne z wymiarami dzisiejszego ko\u015bcio\u0142a p.w. \u015bw. Miko\u0142aja znajduj\u0105cego si\u0119 w Borowej wsi. Czyli w 1679 wizytacja by\u0142a przeprowadzona ju\u017c w drewnianym ko\u015bciele p.w. \u015bw. Miko\u0142aja.<\/span><\/p>\n

Pe\u0142en uznania dla Przyszowic by\u0142 wizytator biskupi, kt\u00f3ry w swoim sprawozdaniu z 1679 r. napisa\u0142 „omnes parochiani seu huic parochiae incorporati sunt catholici” (wszyscy parafianie wchodz\u0105cy do parafii s\u0105 katolikami).<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten przetrwa\u0142 w Przyszowicach do 1937 roku, w kt\u00f3rym to zosta\u0142 rozebrany i przeniesiony do Borowej Wsi, gdzie s\u0142u\u017cy lokalnej spo\u0142eczno\u015bci po dzisiejszy dzie\u0144.<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany zbudowano w rodzimej konstrukcji zr\u0119bowej. Obok tradycyjnych element\u00f3w funkcjonalno-przestrzennych tj. tr\u00f3jbocznie zamkni\u0119tego prezbiterium, wi\u0119kszej nawy i kwadratowej wie\u017cy czo\u0142owej oraz zakrystii przyprezbiterialnej, ko\u015bci\u00f3\u0142 posiada tak\u017ce dostawion\u0105 od strony po\u0142udniowej prezbiterium zr\u0119bow\u0105 kaplic\u0119 pi\u0119cioboczn\u0105. Korpus \u015bwi\u0105tyni otaczaj\u0105 wspornikowe, gontem kryte przydaszki w postaci sob\u00f3t.<\/span><\/p>\n

Wn\u0119trze \u015bwi\u0105tyni, przesklepione kolebkowo o \u0142uku odcinkowym (nawa, prezbiterium i kaplica), odznacza si\u0119 interesuj\u0105cym wystrojem. Na profilowanej belce t\u0119czy widnieje barokowa grupa Ukrzy\u017cowania. W zachodniej cz\u0119\u015bci zwraca uwag\u0119 ch\u00f3r muzyczny o dwukondygnacjowych emporach i arkadowanych parapetach.<\/span><\/p>\n

Prezbiterium zdobi wczesnobarokowy o\u0142tarz g\u0142\u00f3wny z XVIII w., za\u015b kaplic\u0119 p\u00f3\u017anorenesansowy z XVII w. Pozosta\u0142e wyposa\u017cenie – przewa\u017cnie barokowe.<\/span><\/p>\n

W czasie odtwarzania ko\u015bcio\u0142a w Borowej Wsi nast\u0105pi\u0142y zmiany w budowie wie\u017c. Z pierwotnej jednej „cebuli” na obu wie\u017cach powsta\u0142y dwie na ka\u017cdej z nich, ozdobione pod zwi\u0119czeniami a\u017curowymi kolumienkami..<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 przeniesiono z ca\u0142ym urz\u0105dzeniem wn\u0119trza (o\u0142tarz, ambona, \u0142awki, rze\u017aby, obrazy), dzi\u0119ki czemu zachowany zosta\u0142 jego zabytkowy charakter. W Przyszowicach pozosta\u0142y jedynie dwa stare dzwony i sygnaturka, droga krzy\u017cowa, stare msza\u0142y i paramenty liturgiczne.<\/span><\/p>\n

Rada Parafialna 1 czerwca 1936 r. wyrazi\u0142a zgod\u0119 na wykupienie przez w\u0142a\u015bcicielk\u0119 d\u00f3br rycerskich Przyszowic Ver\u0119 von Korn ci\u0105\u017c\u0105cego na maj\u0105tku patronatu nad ko\u015bcio\u0142em parafialnym, upowa\u017cni\u0142a te\u017c ks. proboszcza Franciszka Pogrzeb\u0119 do zawarcia umowy w tej sprawie. Patronat zosta\u0142 wykupiony. Vera von Korn przekaza\u0142a na rzecz ko\u015bcio\u0142a parafialnego 128 000 z\u0142.<\/span><\/p>\n

Po\u015bwi\u0119cenia kamienia w\u0119gielnego w dniu 4 maja 1937 r. dokona\u0142 ks. infu\u0142at Wilhelm Kasperlik w asy\u015bcie licznego duchowie\u0144stwa. Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a rozpocz\u0119to 11 maja 1937 r., za\u015b w niedziel\u0119 dnia 9 pa\u017adziernika1938 r. nast\u0105pi\u0142a uroczysto\u015b\u0107 konsekracji nowo wybudowanego ko\u015bcio\u0142a parafialnego pod wezwaniem \u015bw. Jana Nepomucena przez ks. biskupa Stanis\u0142awa Adamskiego.<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 zaprojektowany przez architekta Jana Aff\u0119 z Katowic. Korekty i zastrze\u017cenia poczynione przez ks. prof. Szcz\u0119snego Detloffa zosta\u0142y uwzgl\u0119dnione w trakcie budowy ko\u015bcio\u0142a.<\/span><\/p>\n

Nowa \u015bwi\u0105tynia przedstawiaj\u0105ca si\u0119 okazale w swych prostych liniach architektonicznych powsta\u0142a dzi\u0119ki staraniom i zabiegom zas\u0142u\u017conego proboszcza ks. dziekana Franciszka Pogrzeby. Koszt budowy ko\u015bcio\u0142a podliczy\u0142 dopiero ks. proboszcz Kazimierz Grajewski i wynosi\u0142 on 184 538 z\u0142.<\/span><\/p>\n

W czasie II wojny \u015bwiatowej okupant niemiecki zarekwirowa\u0142 dwa dzwony. Oba ufundowane przez parafian w 1937 roku.<\/span><\/p>\n

Du\u017ce zniszczenia poczyni\u0142y dzia\u0142ania wojenne w styczniu 1945 r. Wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a trafiona pociskiem mia\u0142a od strony p\u00f3\u0142nocnej wybity jeden z dw\u00f3ch filark\u00f3w. W bezpo\u015bredniej blisko\u015bci ko\u015bcio\u0142a uderzy\u0142o 11 pocisk\u00f3w druzgocz\u0105c 2 bramy, p\u0142ot, schody i dwoje drzwi. Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje ocala\u0142y i nieuszkodzony krzy\u017c wisz\u0105cy w przedsionku ko\u015bcio\u0142a, na kt\u00f3rego schodach wybuch\u0142 pocisk.<\/span><\/p>\n

Mocno zosta\u0142o uszkodzone otynkowanie z p\u00f3\u0142nocnej strony. Jeden z pocisk\u00f3w przebi\u0142 sklepienie i eksplodowa\u0142 na strychu ko\u015bcio\u0142a, niszcz\u0105c dach, czyni\u0105c dwie du\u017ce dziury w stropie i oko\u0142o 40 ma\u0142ych. Wszystkie okna i witra\u017ce od strony p\u00f3\u0142nocnej by\u0142y kompletnie zniszczone, frontowe witra\u017ce mocno uszkodzone.<\/span><\/p>\n

Odbudow\u0105 ko\u015bcio\u0142a kierowa\u0142 ks. proboszcz Kazimierz Grajewski. Trwa\u0142a ona prawie do ko\u0144ca lat 50.<\/span><\/p>\n

Przyszowicki ko\u015bci\u00f3\u0142ek<\/strong><\/span><\/span><\/span><\/h4>\n


\nR\u00f3wnolegle do historii ko\u015bcio\u0142a parafialnego toczy si\u0119 historia drugiego przyszowickiego ko\u015bcio\u0142a p.w. \u015bw. Krzy\u017ca.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Legenda g\u0142osi, \u017ce dawno, dawno temu, na ko\u0144cu wsi, na drodze prowadz\u0105cej do s\u0105siedniego Szywa\u0142du (z niemiecka Sch\u00f6nwald – pi\u0119kny las) ugrz\u0105z\u0142 w b\u0142ocie w\u00f3z ch\u0142opski ci\u0105gni\u0119ty wo\u0142ami. Mimo r\u00f3\u017cnych pr\u00f3b wo\u017anicy w\u00f3z nie m\u00f3g\u0142 wyjecha\u0107 z ci\u0119\u017ckiej gliny. Ciemna noc. Biedny ch\u0142op wpad\u0142 w rozpacz. Rzuci\u0142 si\u0119 na kolana, zacz\u0105\u0142 lamentowa\u0107, p\u0142aka\u0107 i prosi\u0107 Boga o pomoc.<\/span><\/p>\n

W tym momencie ukaza\u0142 mu si\u0119 na niebie bia\u0142y krzy\u017c oraz Cesarz Konstantyn. Ch\u0142op uderzy\u0142 w pok\u0142onie czo\u0142em o ziemi\u0119 i dalej \u017carliwie si\u0119 modli\u0142. Gdy po chwili podni\u00f3s\u0142 g\u0142ow\u0119, krzy\u017ca i Cesarza nie by\u0142o. Uspokojony modlitw\u0105 ponowi\u0142 pr\u00f3b\u0119 wydostania si\u0119 z b\u0142ota. Wo\u0142y wyci\u0105gn\u0119\u0142y w\u00f3z bez trudu. Jako zado\u015b\u0107uczynienie postawi\u0142 w tym miejscu krzy\u017c. Po latach wystawiono tam ko\u015bci\u00f3\u0142ek p.w. \u015bw. Krzy\u017ca. Tyle legenda.<\/span><\/p>\n

Istniej\u0105 dwie prawdopodobne wersje budowy ko\u015bci\u00f3\u0142ka:<\/span><\/p>\n

I. W 1537 r. Jan Giera\u0142towski – protestant, zakupi\u0142 po\u0142ow\u0119 Przyszowic od braci Melchiora i Krzysztofa Przyszowskiego. Ta protestancka rodzina mog\u0142a postawi\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142ek z my\u015bl\u0105 o p\u00f3\u017aniejszym miejscu wiecznego spoczynku dla protestant\u00f3w. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce protestant\u00f3w nie grzebano na cmentarzach katolickich. Na tym niewielkim cmentarzu w XVIII w. zosta\u0142o pogrzebanych wielu przedstawicieli \u015bl\u0105skiej szlachty, kt\u00f3rzy byli protestantami.<\/span><\/p>\n

II. W testamencie Piotra Przyszowskiego spisanego w j\u0119zyku niemieckim w roku 1656 znajduje si\u0119 fraza „Poniewa\u017c nie bardzo pami\u0119ta\u0142em o Bogu, ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Krzy\u017ca w Przyszowicach popad\u0142 w ruin\u0119, dlatego postanowi\u0142em sobie go rozbudowa\u0107 i odnowi\u0107, je\u015bli nie dokonam tego zamiaru za \u017cycia to zobowi\u0105zuj\u0119 moich spadkobierc\u00f3w do realizacji tej budowy. Na ten ko\u015bci\u00f3\u0142 przeznaczam 50 talar\u00f3w …” W zapisku u\u017cyto s\u0142owa „bauf\u00e4llig” co przet\u0142umaczono dosy\u0107 ogl\u0119dnie „popad\u0142 w ruin\u0119”, dos\u0142ownie znaczy to „gro\u017c\u0105cy zawaleniem”. Czyli musia\u0142 ju\u017c wtedy liczy\u0107 co najmniej ze sto, albo i wi\u0119cej lat. Nie jest te\u017c wykluczone, \u017ce w czasie najazdu Husyt\u00f3w w latach 1419 – 1436 ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny zosta\u0142 spalony i wtedy na szybko wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142ek p.w. \u015bw. Krzy\u017ca, z my\u015bl\u0105 odbudowy ko\u015bcio\u0142a parafialnego w p\u00f3\u017aniejszym terminie.<\/span><\/p>\n

Gdy sporz\u0105dzano opis ko\u015bcio\u0142a w maju 1748 r. do tzw. tabel Za\u0142uskiego i trzeba by\u0142o okre\u015bli\u0107 dat\u0119 budowy, ju\u017c wtedy stwierdzono (w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski): „rok nie zosta\u0142 ustalony, ale na podstawie dawnych obraz\u00f3w i rze\u017ab mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce by\u0142 zbudowany przed wielu laty” (anno non constat, tamen ex imaginibus antiquibus a multis annis esse constructaret).<\/span><\/p>\n

W protokole wizytacyjnym sporz\u0105dzonym w 1697 r. napisano: „ko\u015bci\u00f3\u0142ek pod wezwaniem \u015bw. Krzy\u017ca jest zbudowany z drewna – d\u0142ugo\u015b\u0107 25 i szeroko\u015b\u0107 13 \u0142okci, z pi\u0119cioma oknami, wyposa\u017cony w \u0142awki. Zakrystia posiada drewniane spojenie. Na szczycie \u015bwi\u0105tyni znajduje si\u0119 wie\u017cyczka z dzwonem. Czy ko\u015bci\u00f3\u0142ek zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony, nie wiadomo. Wewn\u0105trz by\u0142y dwa o\u0142tarze pi\u0119knie ozdobione nowymi rze\u017abami i malowanymi wizerunkami. Dwa razy w roku obchodzi si\u0119 tu uroczysto\u015bci, st\u0105d ko\u015bci\u00f3\u0142ek ten posiada w\u0142asne niezb\u0119dne wyposa\u017cenie”.<\/span><\/p>\n

Nieznany autor przynosi nam taki opis ko\u015bci\u00f3\u0142ka:<\/span><\/p>\n

„W Przyszowicach ko\u015bci\u00f3\u0142ek pe\u0142ni funkcj\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142ka cmentarnego. Zbudowano go w konstrukcji zr\u0119bowej bez czo\u0142owej wie\u017cy dzwonnej na planie dwudzielnym obejmuj\u0105cym kr\u00f3tkie prezbiterium tr\u00f3jbocznie zamkni\u0119te i szersz\u0105 naw\u0105. \u015aciany \u015bwi\u0105tyni okalaj\u0105 roz\u0142o\u017cyste daszki okapowe w postaci sob\u00f3t.<\/span><\/p>\n

Na grzbiecie stromego dachu wyrasta poka\u017ana wie\u017cyczka barokowa na sygnaturk\u0119 z o\u015bmioboczn\u0105 kopu\u0142\u0105 cebulast\u0105 (osadzon\u0105 na kwadratowym trzonie) i a\u017curow\u0105 latarni\u0105 o kopulastym uwie\u0144czeniu. Pokrycie nawy i prezbiterium stanowi\u0105 odr\u0119bne, nieznacznie wysoko\u015bciowo zr\u00f3\u017cnicowane dachy, siod\u0142owe pobite gontem. Gontem kryte s\u0105 tak\u017ce daszki okapowe i he\u0142m.<\/span><\/p>\n

Wn\u0119trze ko\u015bci\u00f3\u0142ka zdobi o\u0142tarz i ambona rokokowa z XVIII wieku oraz \u0142awki z XVII wieku. W cz\u0119\u015bci o\u0142tarzowej zwraca uwag\u0119 t\u0119cza, za\u015b w cz\u0119\u015bci nawy – ch\u00f3r muzyczny wsparty na 4 s\u0142upach drewnianych. „<\/span><\/p>\n

W roku 1929 i 1930 ko\u015bci\u00f3\u0142ek \u015bw. Krzy\u017ca gruntownie odrestaurowano. Koszty restauracji wynios\u0142y 8.000 z\u0142. \u015al\u0105ski Urz\u0105d Wojew\u00f3dzki udzieli\u0142 subwencji w kwocie 6.000 z\u0142, poniewa\u017c chodzi\u0142o tu o ko\u015bci\u00f3\u0142 zabytkowy.<\/span><\/p>\n

W czasie dzia\u0142a\u0144 wojennych w styczniu 1945 r. ko\u015bci\u00f3\u0142ek zosta\u0142 zniszczony pociskami artylerii i broni pancernej. Rozbity by\u0142 ca\u0142y dach, nawa g\u0142\u00f3wna razem z wie\u017c\u0105. Krokwie zosta\u0142y po\u0142amane i potrzaskane, zniszczeniu uleg\u0142 sufit i szczyt ko\u015bci\u00f3\u0142ka. Kilka pocisk\u00f3w przebi\u0142o ko\u015bci\u00f3\u0142ek na wylot wzd\u0142u\u017c jego osi pod\u0142u\u017cnej, uszkadzaj\u0105c belki \u015bcian oraz niekt\u00f3re rze\u017aby.<\/span><\/p>\n

Wszystkie te uszkodzenia naprawili mieszka\u0144cy Przyszowic w\u0142asnymi si\u0142ami. Rzemie\u015blnicy, cie\u015ble i stolarze pod kierownictwem J\u00f3zefa Mansfelda i Wilhelma Cipy odbudowali bezp\u0142atnie w roku 1949 wie\u017c\u0119. \u015alusarz Franciszek Malcherczyk zrobi\u0142 \u017celazny krzy\u017c na wie\u017c\u0119, a blacharz Hubert Kuchta wykona\u0142 bezp\u0142atnie na wie\u017cy wszelkie ozdoby blacharskie. Spo\u015br\u00f3d cie\u015bli na wyr\u00f3\u017cnienie zas\u0142uguje Kazimierz Wilczek i Jan Krawiec. Pracowali do p\u00f3\u017anej nocy, by 14 wrze\u015bnia 1949 r. mog\u0142o si\u0119 odby\u0107 pierwsze po wojnie nabo\u017ce\u0144stwo w dzie\u0144 Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca. Msz\u0119 \u015bw. odprawi\u0142 ks. proboszcz Kazimierz Grajewski. Prace w ko\u015bci\u00f3\u0142ku nie zosta\u0142y ca\u0142kowicie zako\u0144czone. Dalsze prace remontowe trwa\u0142y kilka lat.<\/span><\/p>\n

Pismem z dnia 07.08.1957 r. Kuria Diecezjalna w Katowicach poleci\u0142a przekaza\u0107 bezp\u0142atnie ko\u015bci\u00f3\u0142ek \u015bw. Krzy\u017ca parafii Istebna. Ko\u015bci\u00f3\u0142ek mia\u0142 zosta\u0107 rozebrany i przeniesiony na prze\u0142\u0119cz Kubalonk\u0119 na koszt kopalni „So\u015bnica”. W tym samym roku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 budowa i dnia 14 grudnia 1957 r., gdy spad\u0142 pierwszy wielki \u015bnieg, ko\u015bci\u00f3\u0142ek sta\u0142 gotowy w zr\u0119bach, wie\u017ca i wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 dachu by\u0142a ju\u017c pokryta nowym gontem.<\/span><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142ek oddano do u\u017cytku w 1958 r. Niestety, w\u0142adze komunistyczne nie pozwoli\u0142y na pe\u0142ne wykorzystanie ko\u015bci\u00f3\u0142ka do cel\u00f3w liturgicznych. Pe\u0142ne udost\u0119pnienie na u\u017cytek wiernych nast\u0105pi\u0142o dopiero na pasterce w roku 1970, o czym naszego proboszcza poinformowa\u0142 ks. biskup Herbert Bednorz.<\/span><\/p>\n

Od tamtego czasu przyszowicki ko\u015bci\u00f3\u0142ek s\u0142u\u017cy parafii Istebna. W ko\u015bci\u00f3\u0142ku znajduj\u0105 si\u0119 eksponaty sztuki ludowej ze \u015bl\u0105skich muze\u00f3w. O ile w pierwszych latach ko\u015bci\u00f3\u0142ek dominowa\u0142 na szczycie prze\u0142\u0119czy i przyci\u0105ga\u0142 turyst\u00f3w swoim pi\u0119knem, o tyle dzisiaj przerastaj\u0105ce ko\u015bci\u00f3\u0142ek \u015bwierki czyni\u0105 go ma\u0142o widocznym i ma\u0142o atrakcyjnym.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Jest to historia przyszowickich ko\u015bcio\u0142\u00f3w wyj\u0119ta z nieopublikowanej ksi\u0105\u017cki pt.<\/strong><\/em><\/span>
\n„Przyczynek do Historii Przyszowic” autor Edward J. Pyka.<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny stoi aktualnie w \u015brodku wsi, kiedy\u015b w jej wschodniej cz\u0119\u015bci, na tym samym miejscu, na kt\u00f3rym w dawnych stuleciach sta\u0142y ju\u017c co najmniej dwa przyszowickie ko\u015bcio\u0142y. Pierwszy zosta\u0142 wzniesiony na prze\u0142omie XIII i XIV wieku. By\u0142y to trudne czasy. Dwukrotnie Tatarzy naje\u017cd\u017cali na Ziemi\u0119 \u015al\u0105sk\u0105. Spustoszyli Bytom, Miko\u0142\u00f3w i okolice. W tych to […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-155","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/155","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=155"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/155\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":161,"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/155\/revisions\/161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafia-przyszowice.pl\/w\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=155"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}